Etykiety

niedziela, 4 lutego 2024

JEAN DE LA FONTAINE - Pies i wilk.

Je­den bar­dzo mi­zer­ny wilk - skó­ra a ko­ści,
Mysz­ku­jąc po za­mroz­kach, kie­dy w łapy dmu­cha,
Zdy­bie przy­pad­kiem bry­sia Je­go­mo­ści,
Ber­nar­dyń­skie­go kar­ku, sę­dziow­skie­go brzu­cha:
Sierść na nim błysz­czy gdy­by szmel­co­wa­na,
Pod­gar­dle tłu­ste, zwi­słe do ko­la­na.




"A wi­taj, pa­nie ku­mie!! Wi­taj, pa­nie bry­chu!
Już od lat kopy o was ni widu, ni sły­chu,
Wte­dyś był mały kon­dlik - ale kto nie z po­stem,
Pręd­ko zmie­nia fi­gu­rę!




Jak­że słu­ży zdro­wie?"
"Ni­cze­go" - bry­sio od­po­wie,
I za grzecz­ność kiw­nął chwo­stem.
`Oj! Oj!...ni­cze­go! - wi­dać ze wzro­stu i tu­szy!-
Co to za łeb - mój Boże! Choć wa­lić obu­chem-
A kark jaki! A brzuch jaki!
Brzuch! Niech mnie po­rwą so­ba­ki,
Je­że­li, uczciw­szy uszy,
Wie­prza wi­dzia­łem kie­dy z ta­kim brzu­chem!"
"Żar­tuj zdrów, ku­mie wil­ku; lecz mó­wiąc bez żar­tu,
Je­śli chcesz, mo­żesz so­bie rów­nie wy­pchać boki."
"A to jak, kie­dyś ła­skaw?"
"Ot tak - bez od­wło­ki
Bory i nory od­daw­szy czar­tu
I łaj­dac­kich po polu wy­rze­kł­szy się świ­stań,
Idź mię­dzy lu­dzi - i na służ­bę przy­stań!"
"Lecz w tej służ­bie co ro­bić?" - wilk zno­wu za­py­ta.
"Co ro­bić? - dziec­ko je­steś - służ­ba wy­śmie­ni­ta -

Ot jed­no z dru­gim nic a nic!
Dzie­dziń­ca pil­no­wać gra­nic,
Przy­by­cie go­ści szcze­ka­niem gło­sić,
Na dzia­da wark­nąć, Żyda po­tar­mo­sić,
Pa­nom po­chle­biać ukło­nem,
Słu­gom wa­chlo­wać ogo­nem.
A za toż, bra­cie, ni­cze­go nie brak­nie:
Od pa­nów, pa­nią­tek, dzie­wek,
Okru­szyn, ko­stek, po­li­wek,
Sło­wem, cze­go du­sza łak­nie."

Pies mó­wił, a wilk słu­chał: uchem, gębą, no­sem,
Nie stra­cił słów­ka; po­łknął dys­kurs cały
I nad smacz­nej przy­szło­ści me­dy­tu­jąc lo­sem,
Już obie­ca­ne wie­trzył spe­cy­ja­ły!

Wtem pa­trzy "A to co?" - "Gdzie?" - "Ot tu na kar­ku".
"Eh, bła­zeń­stwo!..." - "Cóż prze­cie?" - "Oto, wi­dzisz, trosz­kę
Przy­cze­sa­no - bo na noc kła­dą mi ob­róż­kę,
Aże­bym le­piej pil­no­wał fol­war­ku!"
"Czyż tak? Pięk­nąś wia­do­mość scho­wał na ostat­ku."
"I cóż, wil­ku, nie idziesz?"
"Co nie, to nie, brat­ku:

 























L e p ­s z y   w   w o l ­n o­ ś c i   k ę­ s e k   l a d a   j a k i
N i­ ź l i   w   n i e­ w o ­l i   p r z y ­s m a ­k i " - 

Rzekł - i drap­nąw­szy, co miał sko­ku w ła­pie
Aż do­tąd dra­pie!

piątek, 2 lutego 2024

Ludwik Jerzy Kern - Wrrr



Gdzie indziej słońca mniej jest na niebie
I smutniej,
I wiele kwaśniej -
Lecz nigdzie tak się nie warczy na siebie
Jak u nas,
Jak u nas właśnie.

Mijają wieki,
Nic się nie zmienia,
Roczek za roczkiem upływa -
Do wzajemnego na się warczenia
Dryg mamy
Od Piastów chyba.


Warczy się u nas we wszystkich sferach
Od rana
Do wieczora -
Konduktor warczy na pasażera,
Pasażer na konduktora.

Warczą na siebie teściowa z zięciem,
Warczą najczęściej dlatego,
Żeby po prostu
Swoim warknięciem
Ubiec warknięcie drugiego.

Rzadko dziecinę,
Biorąc ogólnie,
Znajdziesz, by nie odwarknęła -
Polski Romeo warczy na Julię,
A Julia na Romea.

Od takich warknięć
Ludzie na świecie
Dawno by mieli fioła -
W każdej gromadzie,
W każdym powiecie,
Pełno tych warknięć dokoła
.
Deszcz ich nie niszczy
Ani posucha.
Wyjdź tylko z domu. Wystarczy.
Zaraz się cudzych warknięć nasłuchasz
I sam się zdrowo nawarczysz.

Nie da się faktów tych ukryć w cieniu,
Wieść się po globie niesie -
Nawet poznaje się po warczeniu
Polskie anioły
W niebiesiech.

Warczenie
(Zaraz dowód dostarczę)
Jest naszym mieczem i tarczą -
Ja także warczę.
A na co warczę?
Ja warczę na tych, co warczą.

Magda Czapińska - Ktoś do kochania

Dotąd żyłam wolna jak ptak
Z dnia na dzień, z chmury na chmurę
Los jak piórko unosił mnie
Więc leciałam w dół albo w górę
Aż poczułam któregoś dnia
Że już dość mam tego fruwania
I zamarzył się ciepły dom
A w tym domu ktoś do kochania

Ktoś do kochania, do całowania
Do przytulania w pochmurne dni
Do rozśmieszania, do pocieszania
Na całe życie ktoś, czyli ty
Ktoś, kto wysłucha
Szepnie do ucha dwa czułe słowa
Otrze łzy, kto przy mnie będzie zawsze i wszędzie
Ktoś tylko dla mnie, właśnie ty

I uśmiechnął się do mnie los
Gdy tak stałam w kolejce po szczęście
Zesłał miłość, rozmiar XL
Więc dlaczego wciąż chcę czegoś więcej
Czego jeszcze do szczęścia brak
Skoro w sercu słońce wciąż świeci
Czemu pragnę każdego dnia
Żeby zjawił się wreszcie ktoś trzeci










Ktoś do kochania, do całowania
Ktoś, kto po nocach wciąż mi się śni
Do rozpieszczania, do kołysania
Kto mi wypełni noce i dni
Kto dom nasz zmieni w centrum wszechświata
I kiedyś powie - mama i tata
I będzie śmiał się do nas przez łzy
Nasz mały synek, taki jak ty


Magda Czapińska


środa, 31 stycznia 2024

Baran Józef - Dopóki jeszcze




dopóki jeszcze
nie dotarłeś w sobie
do najdalszych biegunów i planet
dopóki możesz krzyknąć
- eureka
i zawiesić nad odkrytą ameryką
flagę wiersza

dopóki są w tobie
nie zgłębione oceany
nie rozbite atomy
nie rozszczepione na czworo włosy

dopóki możesz wierzyć w siebie
jak w Boga
którego nigdy nie widziałeś i nie zobaczysz

dopóki nie pootwierałeś wszystkich zamkniętych szuflad
i nie stwierdziłeś że są puste



dopóki jeszcze

p o t r a f i s z s i ę w y ł a m a ć
z k a s y p a n c e r n e j r o z s ą d k u


Józef Baran.

Czesław Miłosz - W Warszawie



Wiersz " W Warszawie"  to dla mnie jakby przypadkowa, niezamierzona  odpowiedź  Czesława Miłosza na poezję Haliny Birenbaum,  w której sercu i  duszy  wspomnienia niewyobrażalnego ludzkiego  zła, jakiego doznała    pozostaną  na zawsze.  




Pablo Picasso - 1904


 Co czynisz na gruzach katedry
Świętego Jana, poeto,
W ten ciepły, wiosenny dzień?

Co myślisz tutaj, gdzie wiatr
Od Wisły wiejąc rozwiewa
Czerwony pył rumowiska?

Przysięgałeś, że nigdy nie będziesz
Płaczką żałobną.
Przysięgałeś, że nigdy nie dotkniesz
Ran wielkich swego narodu,
Aby nie zmienić ich w świętość,
Przeklętą świętość, co ściga
Przez dalsze wieki potomnych.

Ale ten płacz Antygony,
Co szuka swojego brata,
To jest zaiste nad miarę
Wytrzymałości. A serce
To kamień, w którym jak owad
Zamknięta jest ciemna miłość
Najnieszczęśliwszej ziemi.


Nie chciałem kochać tak,
Nie było to moim zamiarem.
Nie chciałem litować się tak,
Nie było to moim zamiarem.
Moje pióro jest lżejsze
Niż pióro kolibra. To brzemię
Nie jest na moje siły.
Jakże mam mieszkać w tym kraju.
Gdzie noga potrąca o kości
Nie pogrzebane najbliższych?
Słyszę głosy, widzę uśmiechy. Nie mogę
Nic napisać, bo pięcioro rąk
Chwyta mi moje pióro
I każe pisać ich dzieje,
Dzieje ich życia i śmierci.
Czyż na to jestem stworzony,
By zostać płaczką żałobną?

Ja chcę opiewać festyny,
Radosne gaje, do których
Wprowadzał mnie Szekspir. Zostawcie
Poetom chwilę radości,
Bo zginie wasz świat.
Szaleństwo tak żyć bez uśmiechu
I dwa powtarzać wyrazy,
Zwrócone do was, umarli,
Do was, których udziałem
Miało być wesele
Czynów, myśli i ciała, pieśni, uczt.
Dwa ocalone wyrazy:
Prawda i sprawiedliwość.

Czesław Miłosz.

poniedziałek, 29 stycznia 2024

BY NIE ZAPOMNIEĆ cz. 2 Halina Birenbaum - " Mój Ojciec "



" Mój Ojciec "  autorstwa Haliny Birenbaum  to historyczny wiersz, w którym  religia, nauki Talmudu, wreszcie koleje losy ojca to jakby skrócona  kronika narodu żydowskiego.  



Cytat z przemówienia Haliny Birenbaum w czasie obchodów z okazji oswobodzenia oświęcimskiego obozu: 

"patrzę z narastającym przerażeniem i bólem na krzykliwe, bezkarne, butne marsze nienawiści i krzyki ogłuszające -" Śmierć Żydom, Śmierć obcym, Śmierć uchodźcom, Śmierć! Ludziom innym" - mówiła Birenbaum. "Ona przyjdzie. Nikogo nie ominie w życiu. Nikt nie żyje wiecznie ani silni, ani słabi - jedynie pamięć. Ona jedna jest wieczna.. Od pokolenia do pokolenia" 

      

MÓJ OJCIEC

Ojciec czytał nam wspaniałe pieśni
Ze starych ksiąg
Wypełniony wzruszeniem i podniosłością
Przekazywał nam ich piękno
Wtedy nie rozumiałam ich treści
Ale ojca przejęcie i zachwyt
wchłaniałam

Ojciec tłumaczył nam znaczenie świąt
Czytał legendy o poświęceniu Chany
Cudzie Hanukah
o bezgranicznym oddaniu wierze –

Nie bardzo rozumiałam
Obca była mi nawet mowa
Jego żarliwych modlitw
Ale kochałam wzruszenie Ojca
Wyraz twarzy – blask w jego oczach
Gdy czytał lub modlił się
Do dziś żyje we mnie ten obraz

Gdy bombardowano we Wrześniu Warszawę
Ojciec niemal płakał w swej niemocy
Nasz dom wtedy się spalił
W Wielki Dzień Sądu żydowski Jom Kipur
Wybiegliśmy na płonącą ulicę
Ojciec mocno ściskał moją rękę
Wpatrywał się we mnie rozpaczliwie
Jakby usprawiedliwiając się…

Zapamiętałam jego spojrzenie z Tamtych dni
W getcie modlił się więcej niż dawniej
Szukał ratunku w Bogu
Porzucanym przez wielu pośród okropności
Pierwszy raz widziałam go płaczącego jak dziecko
Na wieść o śmierci dziadka w Białej Podlaskiej
Ojciec miał wtedy czterdzieści kilka lat…
I odtąd modlił się jeszcze częściej –

Ludzie w getcie puchli z głodu
Umierali na ulicach – my jeszcze mieliśmy chleb
Uczyliśmy się nawet w „kompletach”
Z książek pozostałych po pożodze…
Kilka teatrów nadal grywało w getcie

Mój starszy brat zdobył raz bilety
W Feminie wystawiano Księżniczkę Czardasza
Ojciec nie wybaczył – nie mógł pojąć
Jak można pójść do teatru gdy zwłoki
Gdy umierający zalegają ulice?!

Nie rozumiałam, nie słuchałam jego głosu
Do dziś jego słowa i głos dźwięczą mi w uszach –
Ojciec mówił że nie wolno sprzeciwiać się rozkazom
Wspominał straszną nazwę - karę: Auschwitz …
W swej naiwności nie doceniał morderczych planów
Nazistowskich niemieckich okupantów!

Matka miała przeciwne zdanie –
Ojciec kochał pieśniami, modlitwami
Rozpaczą wobec grozy
Matka zmaganiem lub godzeniem się z losem
Ojca posłusznego Bogu i ludziom zabili w Treblince
Walczącą i na przemian godzącą się z losem Matkę
Zabili i spalili na Majdanku

Czy kiedyś naprawdę Oni byli? Miałam ich?
Ich obraz wyziera z moich oczu wraz z ich męką
Poprzez moje oczy Oni uśmiechają się, płaczą
Prowadzą mnie po moich wszystkich drogach
Żyją – póki moje oczy na zawsze się nie zamkną


Powtórzę za poetką:" Czy kiedyś naprawdę Oni byli? Miałam ich? "


Halina Birenbaum - wybrane wiersze



" By nie zapomnieć" W 79 rocznicę wyzwolenia obozu w Auschwitz -  wybrałam kilka mniej znanych wierszy byłej więźniarki wspaniałej poetki Haliny Birenbaum.
  
W blogu  pisałam o niej wielokrotnie - szerzej ....   / można odnaleźć w "Wyszukaj" /   
 
  

nie staram się


nie staram się zgadywać
co przyniesie rok który
się rozpoczyna
co zostanie po mnie
z przeszłych
ważna jest obecna chwila
co robię lub nie
każda jest niepowtarzalna
i to co w niej ze mnie
w nadchodzącym roku czy
w przeszłych


po prostu być

- ja nie od polityki
polemik demonstracji
nie od romantyki

jestem zwykłym człowiekiem 
tylekroć bezradnym
wobec powstających sytuacji

i chcę tylko móc
jak najbardziej nim być dalej
po prostu -  człowiekiem 


Tęsknota to więcej niż miłość

tęsknota to więcej niż miłość
a czym właściwie jest miłość


można ją mierzyć bólem
określić milczeniem łez
potęgą życia
nieziszczalnych pragnień
od dzieciństwa

po starość – po śmierć


Wiersze to język

Wiersze to język
bezgłośny płacz
wezbrany ból
bunt wewnętrzny –
wiersze to język niezwykły
umożliwiający mowę w milczeniu
to schron
gdy gubię się w gąszczu
życia. 

Halina Birenbaum.

sobota, 27 stycznia 2024

MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA.

 



Krzysztof Cezary Buszman - Zawziętość w nienawiści


Pablo Picasso 1938

Dziś zawziętość w nienawiści
Chce Ci swój scenariusz ziścić
Powód też się zawsze znajdzie
A czym głupszy, to tym bardziej! –
 
 
Boś bogatszy i mądrzejszy…


Przystojniejszy, zaradniejszy
Żeś kochany, podziwiany
Taki, że przyłóż do rany!
No a on to gbur nad chamy
Nie pomogą lustrom ramy
Bo i nawet w złotych ramach
Morda zawsze taka sama.
 
Mądrość wie od dawien dawna
Że nienawiść jest niestrawna
Gdy zazdrości smak, niestety
Znów odbiera im apetyt.
 
 
Boś bogatszy i mądrzejszy…
  
Nie wybaczy tego człowiek
Co już Bóg odpuścił Tobie
A najbardziej tego właśnie
Że przez Ciebie znów nie zaśnie.
 
 
Boś bogatszy i mądrzejszy…

 

piątek, 26 stycznia 2024

ksiądz Jan Twardowski - *** (Jak łatwo z grzecznego stać się niegrzecznym...)


 

John George Brown 1831-1913 




Jak łatwo z grzecznego stać się niegrzecznym,
z delikatnego - głupio dowcipnym
(poświęcać prawdę dla dowcipu),
z zakochanego - odkochanym,
z gorącego - zamrożonym
jak udko indyka w lodówce,
z rozszczebiotanego - mrukiem,
z sympatycznego jak kanarek
 - niewychowanym krukiem.

Najpierw sie całować,
a potem na siebie polować!
Jakie to smutne, że można tak zbrzydnąć!
 
2000

środa, 24 stycznia 2024

Kazimierz Przerwa-Tetmajer - Dziś

 




Dawniej się trzeba było zużyć, przeżyć
by przestać kochać, podziwiać i wierzyć;
dziś - pierwsze nasze myśli są zwątpieniem,
nudą, szyderstwem, wstrętem i przeczeniem.


Dzieci krytyki, wiedzy i rozwagi,
cudzych doświadczeń mając pełną głowę,
choćby nam dano skrzydła Ikarowe,
nie mielibyśmy do lotu odwagi.

My nie tracimy nic, bośmy od razu
nic nie przynieśli - i tylko nam bywa
tak źle, że na złe takie brak wyrazu,
a serce pęka w nas i we krwi pływa


Kazimierz Przerwa-Tetmajer

wtorek, 23 stycznia 2024

Wisława Szymborska - Dzieci epoki

 


Jesteśmy dziećmi epoki,
epoka jest polityczna.

Wszystkie twoje, nasze, wasze
dzienne sprawy, nocne sprawy
to są sprawy polityczne.

Chcesz czy nie chcesz,
twoje geny mają przyszłość polityczną,
skóra odcień polityczny,

oczy aspekt polityczny.
O czym mówisz, ma rezonans,
o czym milczysz, ma wymowę
tak czy owak polityczną
.
Nawet idąc borem lasem
stawiasz kroki polityczne
na podłożu politycznym.

Wiersze apolityczne też są polityczne,
a w górze świeci księżyc,
obiekt już nie księżycowy.
Być albo nie być, oto jest pytanie.
Jakie pytanie, odpowiedz kochanie.
Pytanie polityczne.

Nie musisz nawet być istotą ludzką,
by zyskać na znaczeniu politycznym.
Wystarczy, żebyś był ropą naftową,
paszą treściwą czy surowcem wtórnym.
Albo I stołem obrad, o którego kształt
spierano się miesiącami
przy jakim pertraktować o życiu i śmierci,
okrągłym czy kwadratowym.

Tymczasem ginęli ludzie,
zdychały zwierzęta,
płonęły domy
i dziczały pola
jak w epokach zamierzchłych
i mniej politycznych.

Wisława Szymborska 

poniedziałek, 22 stycznia 2024

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska - Kurze łapki

 






I już kurze łapki na skroni?

Ach, czas jak gdacząca kura

o zabłoconych pazurach

przebiegł po białych płatkach okwitłej jabłoni!


Maria Pawlikowska-Jasnorzewska 


Anna Świrszczyńska - Do tego co najważniejsze

 
 Gustav Klimt







Gdybym zamknęła
oczy, uszy, nogi, ręce, 
i szła w siebie przez tysiąc lat.

może bym doszła
do tego co nie wiem,
jak się nazywa,
do tego najważniejsze.

Anna Świrszczyńska