MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA.

 

1. 
   
   
   
   

Konstandinos Kawafis – Itaka

 Itaka

Ten bardzo piękny, najbardziej znany wiersz greckiego poety Konstandinosa Kawafisa o Itace recytował ś.p.Krzysztof Kolberger w Radiowej Jedynce. Bardzo lubił jego poezję…. A ja dzięki niemu też

Może kilka słów przypomnienia motywu mitologicznego, który tak jak "Orfeusz i Eurydyka:" znalazł wiele odwołań w sztuce nowożytnej. Myślę o bohaterskim poemacie Homera „Odyseja” którego treścią są losy niestrudzonego wędrowca Odyseusza, dzielnego króla Itaki odbywającego wielką podróż spod murów Troi do domu, do wiernej, kochającej żony Penelopy.

Odyseusz powracał do swej ojczyzny dziesięć lat. 

Ta opowieść jest metaforą ludzkiego życia, które jest wieczną walką z przeciwnościami losu, wiecznym dążeniem do celu. Jest to także wyprawa w głąb siebie, poznanie swoich słabości, odnalezienie i określenie tego, co naprawdę w życiu ważne i wartościowe. Dla Odyseusza celem była Itaka.

Itaka

Jeżeli do Itaki wybierasz się w podróż,
niech będzie to podróż długa,
pełna przygód i nauk.
Lestrygonów, Cyklopów, gniewnego Posejdona
nie musisz się obawiać.
Jeżeli będziesz myślą szybował wysoko,
a umysł twój i ciało będą ciągle zdolne
do wzruszeń nieprzeciętnych,
nikt z nich ci nie zagrozi.
Jeśli nie masz ich w sobie i sam ich nie wskrzesisz,
Lestrygonów, Cyklopów, gniewnego Posejdona
nie spotkasz na swej drodze.

Niech będzie to podróż długa.
Obyś o letnim brzasku
- urzeczony, szczęśliwy -
wiele razy zawijał do nieznanych portów;
i bywał u Fenicjan w ich hadlowych stacjach,
i kupował tam od nich drogocenne rzeczy:
perły, koral i bursztyn, i drewno z hebanu,
i wszelkiego rodzaju pachnące olejki,
podniecające pachnidła, ile tylko zechcesz;
i odwiedził niejedno z wielu miast egipskich
i uczył się tam od tych, co posiedli wiedzę.

Bylebyś nie zapomniał nigdy o Itace,
o twoim przeznaczeniu - masz do niej dopłynąć.
Lecz nie śpiesz się w podróży.
Niech trwa długo - latami.
Lepiej byś był już stary, gdy dotrzesz do wyspy,
i na tyle zasobny w dobra tego świata,
by już nie oczekiwać od Itaki bogactw.

Itaka dała ci upajającą podróż.
Nie wyruszyłbyś w drogę, gdyby jej nie było.
Cóż więcej miałaby dać?
I gdyby była biedna, nie oszukała cię.
Zdobyłeś przez nią mądrość i ogrom doświadczeń,
a wraz z nimi świadomość, co znaczy - Itaka.

tłum. Zygmunt Kubiak

MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA

 

ks. Jan Twardowski... PRAWDA

PRAWDA

Jest prawda pozłacana

jest trochę nie w porę

jest jak zagadka 

w ciemność przechylona

jest w białych rękawiczkach

niekiedy jak rana

jak piękność co minęła a cnota została

jak kamień który mówi wiedzącym na pewno

przyjdź tu po trzystu latach wtedy pogadamy

jest także taka co się siebie wstydzi

smutna chuda jak szczapa

bo zbyt określona.

Jan Twardowski.

Małgorzata Hillar - MATKA

 
" Matka "

Odwraca na patelni 
płaską flądrę
żółtym brzuchem do góry 

Pokrywki garnków 
są srebrne
jak kilka nitek w jej włosach 

Wysoko na półkach 
ustawia malinowe konfitury 

Wieczorem
kładzie po obu stronach książki 
zmęczone ręce 

Adolf Humborg

lecz zaraz wstaje

przynosi podartą powłokę 
Nachyla nad nią oczy 
zielone jak liście truskawek
i czoło z trzema zmarszczkami

Nie rozprostuję tych zmarszczek 
palcami

M.Hillar

Wisława Szymborska - NIEBO

 

Niebo 

Od tego trzeba było zacząć: niebo. 
Okno bez parapetu, bez futryn, bez szyb. 
Otwór i nic poza nim, 
Ale otwarty szeroko. 

Nie muszę czekać na pogodną noc, 
ani zadzierać głowy, 
żeby przyjrzeć się niebu. 
Niebo mam za plecami, pod ręką i na powiekach. 
Niebo owija mnie szczelnie 
i unosi od spodu. 

Nawet najwyższe góry 
nie są bliżej nieba 
niż najgłębsze doliny. 
Na żadnym miejscu nie ma go więcej 
niż w innym. 

Obłok równie bezwzględnie 
przywalony jest niebem co grób. 
Kret równie wniebowzięty 
jak sowa chwiejąca skrzydłami. 
Rzecz, która spada w przepaść, 
spada z nieba w niebo. 

Sypkie, płynne, skaliste, 
rozpłomienione i lotne 
połacie nieba, okruszyny nieba, 
podmuchy nieba i sterty. 
Niebo jest wszechobecne 
nawet w ciemnościach pod skórą. 

Zjadam niebo, wydalam niebo. 
Jestem pułapką w pułapce, 
zamieszkiwanym mieszkańcem, 
obejmowanym objęciem, 
pytaniem w odpowiedzi na pytanie. 

Podział na ziemię i niebo 
to nie jest właściwy sposób 
myślenia o tej całości. 
Pozwala tylko przeżyć 
pod dokładniejszym adresem, 
szybszym do znalezienia, 
jeślibym była szukana. 
Moje znaki szczególne 
to zachwyt i rozpacz 

Wisława Szymborska

MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA.

 

Janusz Andrzejczak - Wiersze

                                                                                                                        

Janusz Andrzejczak

Urodził się 11.01.1956 roku w Toruniu. W mieście tym mieszka i pracuje, jednak każdą wolną chwilę spędza szukając ciszy. Znajduję ją na drogach i bezdrożach. 
Lasy, puszcze, zagubione w nich jeziorka, ścieżki znane tylko zwierzętom, ale i rozstaje dróg z samotnym krzyżem, sosną kapliczną…to jego wsród nich życie. 
Poproszony o kilka zdań o sobie i swojej twórczoąci  napisał:.

Rozczaruje się moimi wierszami ten, kto będzie w nich szukał tego, co ukryte.
„Ukrycie” w tych utworach to niewysłowiona nazwa każdego miejsca, w którym doświadczyłem piękna i nieskończoności.

Jeśli

Jesteś dziecię

dopóki dostrzegasz

motylka na kwiecie

dopóki pieska

po łebku czule głaszczesz

i za barwnym ptaszkiem

masz chęć na drzewo się wspiąć

penetrować chaszcze

Jeśli swą siwą już głowę

na kwietnej łące składasz

i laską drzewko

podpierasz złamane

to i w starości

dzieciństwo będzie ci dane

Jeśli o Ojczyźnie myślisz

na niebo patrząc

włoskie greckie

i łzę tęsknoty ronisz

To jesteś

wciąż jesteś dzieckiem

A  ja

A ja

lubię widzieć czarno

patrzeć jak ćmy

do światła się garną

za mną, przede mną

księżyc nad lasem

co świeci kropką

albo nawiasem

Uwielbiam w nocy

potknąć się o korzeń

gwiazdy zobaczyć

i wyszeptać:

„Boże…”

Ja stąd

A ten las, z moich nasion,

a ten sad, z moich pestek

więc ja cały z tego lasu

z tego sadu jestem

I ja cały z tego domu

z tych pokoi, z drzwi i okien

tylko tam zbudzony świtem

tamtym tylko zgasły mrokiem

W tej stodole, w tej drewutni

na podwórzu, w tym kurniku

nawet i w drewnianym kołku

który mnie do pola przykuł

Cały sobą stamtąd jestem

po jak nigdy, oczy mokre

z żurawiami, nie odlecę

tu zostaję, po widnokręg.

JAK  TO  OPISAĆ

Co warte pisanie

jak to opisać

Krajobraz powłóczysty

ledwo w zarysach

przy drodze

kilka lip i jarzębin

i kapliczka w głębi

w niej baba w chuście

dziad z długą brodą

nad świętą wodą

z ikoną i świecą

A dzień już w lesie

a mgła już w łące

ostatnie ptaki lecą

posiany w niebie mak

Jak to opisać

Jak to

Jak

Janusz Andrzejczak.

 

Uładzimier Arłoŭ - ŁĄKA

 

Uładzimier Arłoŭ to jeden z najbardziej popularnych białoruskich poetów historyk i pisarz -  laureat Nagrody Literackiej "Europejski Poeta Wolności " w 2010 r

Oprócz poezji pisze książki historyczne i eseje. Jest tłumaczonym na 20 języków autorem przeszło 20 tomów prozy i kilku tomów poezj, W roku 1996 został zwolniony z pracy w wydawnictwie przez władze Białorusi za "wydawanie wątpliwej jakości literatury historycznej i innej".

Łąka

Wśród wysokiej trawy i kwiatów
babcia oprowadza mnie
po łące.

To są smółki,
pokazuje.

A tu kukawka.
A tu, widzisz - jastrun.
A ten kwiat nie ma nazwy,
bo to
kwiat twojego losu i
ty sam dasz mu nazwę,
jak podrośniesz.

Po łące hula wiatr.
Aż mi strach:
a nuż,
zanim podrosnę,
skoszą kwiat i nie zdążę
dać mu nazwy?

Babcia milczy.
Wiatr coraz silniejszy.
Stoję samotny
na skoszonej łące.

Uładzimier Arłoŭ.

Jan Kasprowicz - Wiersze do żony.

Czekałem na ciebie wczora.

Czekałem na ciebie wczora,
Od rana czekałem do rana,
Wywiodła mnie w pole tęsknota,
Miłością twoją pijana.

Przenigdy już czekać nie będę,

Takem chciał zarzec się w gniewie,
Lecz kłamstwo jest obce mej duszy,
O fałszu nic serce me nie wie.

Więc powiem ci prosto i szczerze,
Ty moje dziwne kochanie:
Chociażbym wieki miał czekać,
Dość woli na to mi stanie.

Bo cóż ja mam czynić, niebożę,
Jeśli nie czekać do końca?
Wszakże ty jesteś zachodem
I wschodem mojego słońca.

Gdy mnie ogarnia zmrok.

Witkacy - 1937r.

Gdy mnie ogarnia zmrok, co dusze człecze
Tak natarczywie aż do ziemi tłoczy,
Spieszą nade mną zbawczą spełniać pieczę
Twe jasne, ciche, twe głębokie oczy.

I zło, uchodząc, poza sobą wlecze
Tabor swych skutków i w nicość się toczy,
Tak je spłoszyły, jak cherubów miecze,
Twe jasne, ciche, twe głębokie oczy.

I znów oczyszczon i znowu ochoczy
Do tego życia, które mi zmieniły
Twe jasne, ciche, twe głębokie oczy.
Tulę do piersi ten mój skarb uroczy 

Ach! i całuję, pełen nowej siły,
Twe jasne, ciche, twe głębokie oczy.

Jan Kasprowicz.

Stanisław Barańczak - Braki, odrzuty, produkty zastępcze

mal. Edward Munch.

 Więc to już zawsze tak, już zawsze zamiast
gwiazdy pierwszej świetności dorsz drugiej świeżości,
więc zawsze ziemia sztucznym miodem, rozwodnionym
mlekiem będzie płynęła, a w księdze przeznaczeń,
odbitej na papierze piątej klasy, zawsze
gdzieś w środku będzie brakować arkusza?

Więc to już zawsze, tak jak zawsze. Zamiast
ostatecznej jasności i pierwszej jakości
przed oczami wciąż będą paczące się drzwi
z obluzowaną klamką, a nie rajskie wrota.

Objadając się śpiesznie przy chwiejnym stoliku
przecenionym bigosem, jakże tu wyszeptać:
Więc to już. Zawsze tak. Już zawsze zamiast
wołać: Chcę żyć jak człowiek, szukać dziury w całym
niebie, jakie ci dano - będziesz żył jak człowiek,
czyli: patrząc przez palce, przymykając oczy.

Dziury w niebie nie będzie, gdy zaczniesz tak żyć.
I przyciasna korona z głowy ci nie spadnie.
Więc to już nigdy? Tak, już nigdy. Zamiast
prowizorki, tandety, trzeciej kategorii
nie nastanie świat świetny, świetlisty i świeży.

Bo skąd zresztą wiadomo, że ten świat gdziekolwiek
jaśnieje, skoro nigdy nikt nie odpowiada
za ukryte usterki. Ani na wołanie.

Stanisław Barańczak

Józef Baran - Więcej czułości

***
więcej czułości 
dla listków struchlałych 
na zziębniętej tarninie

dla chwili z psem
z kwitnącym bzem
dla wszelkiego przelotnego zdarzenia

więcej uczucia 
dla kropli ciszy
niech napełni cię sobą pochłonie
nachyl się 
nad jej źródełkiem 
zaczerpnij w dłonie
powstrzymaj życie 
niebieskich chwil 
szalone obroty

otwórz  n a  c h w i l ę  oczy

to może twa 
jedyna wieczność 
którą przeoczysz
bo mijamy chwile potrącamy 
ślepo biegnąc przed siebie
i one nas potrącą odbiegną
nie przygarną w potrzebie
Spotkania same wpadają... 

- Józef Baran

MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA.

 

Wojciech Młynarski - Uśmiechnij się do swoich smutnych myśli

Gdy pada deszcz i jesień czmycha z sadu,

Gdy pada na me czoło smutku cień,
Gdy pada chleb bez przerwy masłem na dół,
A pełny los nie pada w pusty dzień...
- Uśmiecham się, to mogę robić zawsze,
Nim dni łaskawsze przyjdą - uśmiecham się.

Uśmiecham się do moich smutnych myśli,
Uśmiecham się do szarych, nudnych spraw

I wraca smak - smak ciepłych słońcem wiśni,
Co został hen, za morzem czarnych kaw...
Do marzeń mych, co się na wietrze chwieją
Co dzień, z nadzieją, pierwsza uśmiecham się!

A więc i ty
Uśmiechnij się do swoich smutnych myśli,
Uśmiechnij się do szarych, smutnych dni,
Najlepszy sen na jawie ci się wyśni,
bo wielka moc w uśmiechu szczerym tkwi...
Do ludzi - tych, co nigdy się nie śmieją
Co dzień, z nadzieją, pierwsza uśmiechnij się...

Wojciech Młynarski. 

Ludwik Jerzy Kern - Nowy Kossak

Hoże dziewczę płacze,

Konik nóżką grzebie,
Polacy od wieków
Twardzi są. Dła siebie.

Francuz Francuzowi
Funduje ślimaka,
A Polak najchętniej
Podgryza Polaka.

Hiszpanowi Hiszpan

Gra na tamburynie,
A Polak podkłada
Polakowi świnię.

Włoch tak kocha Włocha
Jak pawica pawia,
A Polak Polaka
Do wiatru wystawia.

Anglikowi Anglik
Robi przyjemności,
Polak Polakowi
Przykrości zazdrości.

Konik nóżką grzebie,
Płacze dziewczę hoże,
Polak do Polaka
Z pyskiem albo z nożem.

Rzadko Polakowi
Polak dobrze zrobi,
To już takie nasze
Narodowe hobby.
A tak by się chciało
Wstawić do czytanki,
Że Polak i Polak
To są dwa bratanki.

Ludwik Jerzy Kern.