Ewa Lipska - Pytanie

PYTANIE

Droga pani Schubert,

nie mogę odpowiedzieć na Pani pytanie,

kto „odziedziczy ten świat”.

Historia milczy na ten temat. 

Z niejasnych powodów

z lecącego ptaka wiadomości wyrwano

ostatnią kartkę. 

Ewa Lipska

MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA.

 

PRZY  OKAZJI I  Z  OKAZJI DZISIEJSZEGO ŚWIĘTA  KOBIET

mal. Teodor Axentowicz 

Litania zachwytów

 

Tę rudą plamkę z boku

po prawej,

ten mały pieprzyk na brzuchu,

oczy od komputera łzawe,

ucho

i dziurkę w uchu,

i pupę, to nic, że z celulitem -

kocham z zachwytem.

 

Włosy, choć mówisz, że masz odrosty,

brwi,

rzęsy,

nawet bez henny,

i temperament, co wzbudza zamęt,

albo co czasem jest senny,

i twoje nogi,

gdy do mnie wracasz,

czy myte,

czy jeszcze niemyte -

kocham z zachwytem.

 

Młodość, co przeszła

i kilogramy, co przyszły, by było coś w zamian,

twoją upartość,

twe roztrzepanie,

urwane w połowie zdania

i twoje myśli,

wciąż nieodkryte -

kocham z zachwytem.

 

I jeszcze tysiąc tysięcy rzeczy,

których już nie chcę wyliczać,

to dla mnie powód,

by cię na nowo

kochać

i by się zachwycać.

Mariusz Parlicki

DO  TEJŻE 

Oczy twe nie są oczy, ale słońca jaśnie

Świecące, w których blasku każdy rozum gaśnie;

Usta twe nie są usta, lecz koral rumiany,

Których farbą każdy zmysł zostaje związany;

Piersi twe nie są piersi, lecz z nieba surowy

Kształt, który wolą nasze zabiera w okowy;

Tak oczy, piersi, usta, rozum, zmysł i wolą,

Blaskiem, farbą i kształtem ćmią, wiążą, niewolą.

Jan Andrzej Morsztyn

 /1621- 1693 /

Maria Ewa Łunkiewicz-Rogoyska, Autoportret | 1930,

Agnieszka Osiecka

  Kobiety, których nie ma

Kobiety, których nie ma
od rana mówią prawdę,
kobiety, których nie ma
są zawsze takie ładne,

kobiety, których nie ma
od rana mają czas,.
kobiety, których nie ma
potrafią pojąć nas -
nas - niepojętych,
nas - wyklętych,
nas - zawziętych -
niezrozumianych - nas...

Kobiety, których nie ma
pieniądze mają własne,
kobiety, których nie ma
czekają aż ja zasnę,

kobiety, których nie ma
odchodzą zawsze pierwsze,
kobiety, których nie ma
czytują nasze wiersze.-

te - niepojęte,
te - wyklęte,
te - zawzięte,
niezrozumiane, niedocenione...Ech!...

Ps. Ubiegłoroczny post z okazji Dnia Kobiet :

https://www.donkiswiatpoezji.pl/2025/03/mariusz-parlicki-w-dniu-kobiet-kobieta.html

polecam.

Andrzej Sikorowski.... Z repertuaru zespołu "POD BUDĄ"

 

Nasz pamiętnik.

Kiedy na jesień nie ma rady
Nic tylko usiąść i zatęsknić
Wtedy wyjmuję z dna szuflady
Najstarszy szkolny swój pamiętnik

Dotykam rogów z sekretami
Których nie wolno za nic ruszyć
I łączę twarze z imionami
Zapisanymi w kącie duszy

Gdzie ich po świecie wszystkich rozwiało
Ilu do dziś ma byczą minę
Czy się udało, czy się udało
Szczęście wydusić niby cytrynę

Co z tych dzieciaków dzisiaj zostało
I co tam robią w najdalszej dali
Czy się udało, czy się udało
Pamiętać zawsze jak obiecali

A kiedy jesień dookoła
Zapała drzewa pańskim gestem
To mam ochotę głośno wołać
Że tutaj czekam, że tu jestem

Że jeśli też potrafią tęsknić
Za czasem, który skryła mgła
To niech popatrzą w swój pamiętnik

Jak jedna Anka z trzeciej A...

Zabierz mnie hen.

Zabierz mnie stąd daleko

Jak najdalej od tych wszystkich złych wydarzeń

Usiądziemy nad zieloną rzeką

To najlepsze lustro dla zmęczonych twarzy

Zabierz mnie hen od wrzawy

Bohaterką żadnej bitwy nie zostanę

Niech kołyszą nas wysokie trawy

I niech rosą zakwitają, gdy poranek

Ogrodzimy nasz malutki skrawek nieba

Na ten luksus zawsze starczy nam pieniędzy

Tutaj żadnych nam idoli nie potrzeba

O przepraszam, mam jednego, to jest księżyc

Ogrodzimy nasz malutki skrawek nieba

Razem z nim będziemy czasem deszczem płakać

Przytulimy się do stuletniego drzewa

Pewnie z czasem pomyślimy o dzieciakach

Andrzej Sikorowski..

Ballada o drugim brzegu

Gdy wydepczemy wszystkie ścieżki lata

gdy nam nie starczy cień wysokich drew

gdy już poznamy sens naszego świata

to przeprawimy się na drugi brzeg...

Niech nie przeszkadza nam niesforna rzeka....

Niech łodzi szybki pokieruje bieg...

bo choć nie wiemy co w oddali czeka

to przeprawimy się na drugi brzeg...

I w ciszy, w ciszy steru nic nie trudzi

w szalikach ciepłych w paltach jak na jesień

tak obok siebie paru zwykłych ludzi

i tak nas niesie tak nas dokądś niesie

I tylko czasem łódź z przeciwka cicho

tego się przecież nie spodziewał człek

jak my podobnych co zuchwale płyną

po dniach skończonych na swój drugi brzeg

Andrzej Sikorowski.

Małgorzata Hillar - Dziękuję Ci Panie

Dziękuję Ci Panie

że dałeś mi
na stare lata
dar zdumiewania się
że kiedy dotykam drzewa
rosnącego pod moim oknem
nie mówię
no cóż to tylko pospolity kasztan
lecz szepczę w zachwycie
to cud

a gdy zbliża się do mnie

mała dziewczynka
nie stwierdzam
to przecież tylko zwyczajne dziecko
moja wnuczka
lecz myślę zdumiona
to cud

Pragnęłabym
abym patrząc w lustrze na siebie
starzejącą się kobietę
której tak często nie lubię
mogła powiedzieć z radością

to cud że jestem

Małgorzata Hillar

Czesław Miłosz - Ogrodnik

 

Adam i Ewa nie na to zostali stworzeni,
Żeby kłaniać się księciu i władcy tej ziemi.
Inna, słoneczna, ziemia poza czasem trwała.
Im obojgu na wieczną szczęśliwość oddana.

Siwobrody ogrodnik drzew na niej doglądał,
Chociaż świat nie stał w blasku, tak jak tego żądał.
Na dni i wieki patrzył niby przez lunetę
Na całe swoje dzieło, tak dobrze zaczęte,
Które z winy poznania obrócić się miało
W nienasycenie duszy i ranliwe ciało.

Ostrzegł ich, ale wiedział, że to nie pomoże,
Bo już byli gotowi i tak jakby w drodze.
Niewidoczny w listowiu, dumał, zasmucony,

Widział ognie i mosty, okręty i domy,
Samolot w nocnym niebie migający iskrą.
Łoża z baldachimami i pobojowisko.

O biedne moje dzieci, więc tak się wam śpieszy
Do piachu, w którym czaszka żółte zęby szczerzy ?
Do zamykania bioder w majtki, krynoliny,
Do odkrywania ciągów skutku i przyczyny?

Oto zbliża się wróg mój i zaraz wam powie:
„Spróbujcie, a staniecie się jako bogowie.”

Lokaje samolubnej miłości i zbrodni,
I zaiste bogowie, tylko że ułomni.

Nieszczęsne moje dzieci, jaka długa droga,
Nim zrujnowany ogród zakwitnie od nowa,
I lipową aleją wrócicie przed ganek,
Gdzie na rabatkach pachną szałwia i tymianek.

I czy było konieczne nurzać się w otchłani,
Systemata układać, zamiast mieszkać w baśni,
Nad którą nieustanna jest moja opieka?
Bo prawdę mówi Pismo, że mam twarz człowieka.

Czesław  Milosz.

Krzysztof Kamil Baczyński - Wiersze do matki.

 

 

Do matki

Matko! czy są gdzieś jeszcze te ciche godziny

snów o sławie, zwycięstwie i życiu-bezklęsce,

marzone i zaklęte: z Bogiem, sławą, synem.

Matko! czy są gdzieś jeszcze te jasne godziny?

Godziny... zgonów, życia podeptane butem,

rozbite na minuty i sekundy bólu,

w ostrza broni i walki potrzebą przekute,

ciążące z krokiem naprzód ołowianą kulą.

Były dni - rozpalone szczęściem niezmierzonym,

były dni - zachlapane błotem lilie białe,

były dni - jak perłami usiane korony,

były dni ciche, smutne, nijakie, nieśmiałe.

Ty zawsze jesteś we mnie, trwasz we mnie krwiopłynem

i trwasz tak ziemsko, jednak nadczasowo...

Jak Chrystus cudze przyjmująca winy

i cudze krzyże nisąca nad głową.

Nad nami miłość żywa, bo bogata, wieczna,

nie zakwitła na rwanych roz-- ognieniem ranach,

miłość jak przystań spokojna, bliskością bezpieczna

i jedyna wzajemna bez rany poznana... 

Sny dziecinne pachniały... 

Sny dziecinne pachniały wanilią.

Jak oderwać to życie od trwogi?

Te dni jak małe bożki w oliwkowym lesie -

- wyrosły z nich dorosłe wilki i ogień

opaliły sosny strzelistych uniesień.

Takie to dzieje, matko. Boli wiatru kolec

wbity w dwudziestą jesień, kiedy umiem

już najtrudniejsze słowa. Na pękniętym stole

umierają kwiaty - suche deski trumien.

Dusi las zdarzeń przerosłych. Nic więcej.

Matko,

jeszcze jednym uśmiechem sprzed lat dwudziestu

przywróć mi wzrok dla świata

dziecięcy.  

Krzysztof Kamil Baczyński. 

Phil Bosmans.

Żadna noc nie może być 

aż tak czarna, 
żeby nigdzie nie można było odszukać 
choć jednej gwiazdy. 

Pustynia też nie może być 
aż tak beznadziejna, 
żeby nie można było odkryć oazy.

 
Pogódź się z życiem, 
takim jakie ono jest. 
Zawsze gdzieś czeka 
jakaś mała radość. 

Istnieją kwiaty, 
które kwitną nawet w zimie.

Phil Bosmans.

GÓRALSKA POEZJA - Izabela Zając - Ostatnio droga , Pokusa

Ostatnio droga

Matuś, ka ześ posła
w ciemnom nocke w droge,
tam kaś się wybrała
pomóc ci ni moge.

Ni mogłaś iść za dnia,
kie słonecko wschodzi,
wtoz to od nojblizsych
w taki cas odchodzi?

Cym ci mom przyświecić,
cobyś nie zbłądziła,
nie fce byś o ciernie
nogi pokrwawiła.

Panienko nojświętso
wyjdź ze światłem w droge,
podtrzymoj matusie,
tam ka jo ni moge.

Pokusa

Musis se ty Boze mieć góralskom duse,
bo kany jo z chałpy na ślaki wyruse
tam widze jak Twojom rękom malowane
te nojgłębse jary przed ludźmi schowane,

 te źleby, te smreki wierchowom siumiące,
te bystre siklawy twarde skały rwiące...
 Musis se Ty Boze mieć góralskom duse,
skoroś stworzył syćkim tatrzańskom pokuse.

Izabela Zając.

MOJA NIEDZIELNA KARTKA Z KALENDARZA

 

Jacek Kaczmarski - Pociecha

 

POCIECHA

Nie trwóżcie się. Zostanie po nas
Poetyka przeobrażona:
Obraz epoki i jednostek
Bez wątpliwości i słabostek.

Nasi pisarze i malarze
Dadzą nam wielomówne twarze,
Dadzą nam gesty wyraziste,
Niejasne tła, konteksty mgliste.

Może nie będzie wśród nich wielu
Szekspirów albo Rafaelów
Ale wyrażą nasze czasy,
A wyraz zbłądzi między masy.

Więc z wrednych naszych namiętności
Zostanie walka o wartości;
Więc z naszych oszczerstw i kalumni
Herosi się wyłonią dumni.

Z naszej bezradnej paplaniny
(Ciężkiej obrazy dla polszczyzny)
Wywiodą myśli, sny i czyny
Artyści w hołdzie dla ojczyzny.

Artysty rolą – ująć całość:
Czym wobec sztuki – czyjaś małość,
Zawiści, zdzierstwa i kradzieże
I credo trwogi: wiem, bo wierzę!

Nie zna planeta barwy brudu
I słów bez znaczeń nie zna księga:
Chaos jest poprzednikiem cudu,
A kompozycja to potęga.

Dajmy artystom pięknie zwodzić
O kłamstwie, gniewie i rozpaczy,
A prawda o nas się narodzi,
Która zrozumie – i wybaczy.

Nie trwóżcie się, bo pojmą dzieci
I klęski nasze i zwycięstwa
Każde z nich własne życie skleci
Powtórzy zbrodnie i szaleństwa.

Jacek Kaczmarski

19.6.1992

Hartwig Julia *** (Gdzie są te listy...)

Gdzie są te listy, w których ktoś napisze:

Czekamy na ciebie, a przy nas łagodność, spokój i ogród szumiący drzewami.

Tutaj milczenie nie będzie przymusem, ani nie będzie przymusem rozmowa.

Gdzie są te sny, w których znajdziemy pokrzepienie,

gdzie tarasy pochmurnych zamków nad brzegami rzek

i gdzie niewytłumaczone szczęście kołyszące nas jak rytm pociągu

w drodze do bezpiecznego schronienia, w którym nie mieszka potwarz ani nóż.

I gdzie jest miejsce dla szaleńca, który wzgardził zdrowiem,

dla wszystkiego, co nagłe,

dla błyskawicy, burzy, lecącego meteorytu.

Gdzie schron dla wygnańców i ich wyobrażeń o tym, czym może być świat i oni sami.

Gdzie jest miejsce dla drzewa, które pamięta dawne losy drzew,

dla zwierzęcia, które nie zapomniało o swoim dawnym królestwie

i dla małych rybek, które łowiliśmy rękami jako dzieci na piaszczystym brzegu morza.

Gdzie jest miejsce dla skargi i odmowy, dla godności i lojalnej przyjaźni,

gdzie są nie wydeptane ścieżki w lesie i prosta droga do nieba.

Gdzie jest wiara płynąca nie z uciemiężenia, ale z siły i nie lekceważenia rozumu.

Gdzie jest świadectwo pełne i wiarygodne,

które nie boi się śmiechu ani szyderstwa.

Hartwig Julia. 

Krzysztof Kamil Baczyński - Piosenka

mal. Gustave Dore

Piosenka

Wprost, na przełaj, przez pola zardzewiałe zmierzchem

pojedziemy w głąb nocy, smutni Don Kiszoci,
po to tylko, by kiedyś (może w baśni progu)
rozerwał nam świadomość zabłąkany pocisk

Nasze istnienie cierpkie jest, na pół przytomne,

czekające na nowość - nastanie nieznane.
Lękiem w noc wyczekiwań serce pięścią bije,
nie wie, czy błądzić dalej, czy czekać na ranek.

Wiatraki rozszalałych, wirujących myśli

drą nam jaźnie purpurą, powstających godzin.
Los nasz tętni, za słońca ukryty zachodem,
zbudzi się może szczęściem w jutrzni słońc narodzin.

Szczęścia jest tylko tyle, ile go wymarzysz,
kiedy ręce ugrzęzną ci palcami w błocie.
Ty!... pamiętaj o baśni, co cię kiedyś zbawi,
lecz nie walcz o nią z ludźmi, smutny Don Kiszocie.

Krzysztof Kamil Baczyński

TARAS SZEWCZENKO. " Do Polaków" "Testament"

 

Dziś mija czwarta rocznica wybuchu  wojny pomiędzy Rosją a Ukrainą. 

Przypomnę z tej okazji  postać uznawanego za wieszcza narodowgo, najważniejszego poety Ukrainy, - Tarasa Szewczenko. / 1814 r - 1861r  / 

 Urodził się jako chłop pańszczyźniany w dobrach polskiego magnata. W dziewiątym roku życia Taras Szewczenko stracił matkę, w jedenastym -ojca. Jako dziecko był pastuchem wiejskim. Słuchał wędrownych kobziarzy, bandurzystów i lirników, którzy śpiewali pieśni o przeszłości Ukrainy. Kiedy tylko mógł malował. Tym zwrócił na siebie uwagę swojego pana, który zapragnął mieć w nim własnego pańszczyźnianego malarza. Razem z nim wyjechał do Petersburga. Tam na jego talent zwrócili uwagę ukraińscy artyści. Zebrali pieniądze i wykupili go z niewoli pańszczyźnianej. 22 kwietnia 1838 roku Szewczenko stał się wolnym człowiekiem.   Po swoim wyzwoleniu Szewczenko intensywnie uzupełniał wykształcenie, pochłaniał literaturę rosyjską i polską, czytał Mickiewicza w oryginale. Studiował nauki przyrodnicze, odwiedzał muzea i teatry.

10 lat spędził na zesłaniu w carskiej armii w Orenburgu. Poeta, dramaturg, prozaik, malarz żył ledwie 47 lat. ( jedynie dziewięć lat ze swojego 47-letniego życia spędził jako człowiek wolny )

Poprzez swoją działalność literacką, Taras Szewczenko zaliczany jest do wieszczów narodowych Ukrainy. Poetę określa się jako niezłomnego budowniczego ukraińskiej świadomości narodowej i niepodległości. W narodowej literaturze ukraińskiej, Taras Szewczenko uważany jest za bohatera narodowego, proroka i wieszcza, a jego literacka spuścizna otoczona jest szczególną opieką i kultem.

mal.Taras Szewczenko 1842

DO POLAKÓW

Gdyśmy byli kozakami,
Unii nie było
Z wolnymi braćmi Polakami
Wolno się nam żyło.

Kwitnęły stepy nam wesoło,
Kwitły sady nasze,
Niby lilie w około,
Tak to, bracie Lasze.

Dumne były matki nasze,
Bo wolnych rodziły.
Tak, mieliśmy, bracie Lasze
I wolność i siły.

Ale oto w imię Boga
Przyszli Jezuici,
Zapalona chata droga,
A my krwią obmyci!

O, tak bracie! W imię Boże
Raj nasz zamącili,
I rozlało się krwi morze,
A chatę — spalili...

Schyliły się łby kozacze
Jak zdeptane trawy,
Ukraina płacze, płacze
Zmarnowanej sławy.

Pomarniało głów bez liku
A ksiądz wyśpiewuje
Głośno w obcym nam języku
Swoje Alleluje!

Tak to, tak to bracie Lasze,
Księża i panowie
Rozsiekali drużbę naszą
Mieczem po połowie.

Podaj-że rękę kozakowi
I szczere serce jemu daj,
Dopomóż, bracie, wygnańcowi
Odtworzyć dawny, cichy raj!

Taras_Szewczenko.

Testament

Kiedy umrę, prochy moje

 Złóżcie na mogile,

 Pośród stepu szerokiego,

 W Ukrainie miłej:

 Niechaj widzę łany, pola,

 Dnieprowe urwiska,

 Niechaj słyszę, jak Dniepr huczy,

 Wre i pianą ciska!

 A gdy spłynie z Ukrainy

 Ku morzu krew wroga, —

Wszystko rzucę i polecę

 Do samego Boga

 Na modlitwy. A póki co —

 Nie uznaję Boga!

Pochowajcie i wstawajcie,

Pozrywajcie pęta,

Niechaj wrażą krwią skropiona

Wstanie wolność święta!

A wówczas mnie w tej rodzinie

Wielkiej, wolnej, nowej,

Chciejcie wspomnieć choć cichemi,

Lecz dobremi słowy.

 1845.25.XII.

Wisława Szymborska - Łańcuchy -

Łańcuchy

Dzień upalny, psia buda i pies na łańcuchu.

Kilka kroków opodal miska pełna wody.

Ale łańcuch za krótki i pies nie dosięga.

Dodajmy do obrazka jeszcze jeden szczegół:

nasze o wiele dłuższe

i mniej widzialne łańcuchy,

dzięki którym możemy swobodnie przejść obok.

Wisława Szymborska

Tadeusz Różewicz - Walentynki (fragmenty) -

                            

Tadeusz Różowicz 

o święcie zakochanych:

I
w dniu Świętego Walentego
roku pańskiego 1994
słuchałem ćwierkania
pani redaktorki "radia bzdet"
z czarnej skrzynki
promieniował ciepły głos

cip cip cip cipki
- tak wabiły gospodynie
w przedpotopowych czasach
drób - kurki i koguciki
kikiriki

cip cip cip dziewczynki
życzymy wszystkiego naj naj naj
wszystkim zakochanym
bo to dzisiaj ich święto

cip cip cip

szaleństwo w wielkich domach
towarowych
Amerykanie kupują Amerykankom
biżuterię bieliznę słodycze
wszystko w kształcie
czerwonego serduszka

epidemia "ejds" sprawiła
że obyczajem stało się
wręczanie zakochanym prezerwatyw
ozdobionych serduszkami
wisiorki w kształcie serduszka
bombonierki

21-letni chłopak (w kształcie serduszka?)
zamordował czteroletniego synka
na pytanie dlaczego to zrobił
młody ojciec odpowiedział
"tak długo i głośno płakał
aż mnie zdenerwował"
jego 16-letnia żona
powiedziała płacząc
"wiem że źle zrobił
ale ja go kocham"

II

w dniu Świętego Walentego
roku pańskiego 1995
w czarnej skrzynce nawija damski głos
kochajmy się bezpiecznie

(…) homo sapiens
potrafi inną istotę
doścignąć zabić
obedrzeć ze skóry
i zjeść
ludzie i małpy
są trawożerne
mięsożerne owadożerne
i owocożerne
człowiek nie jest
drapieżnikiem
ale
miałem nieprzyjemność
bycia w rzeźni

(…) luka w życiu rodzinnym
chłopiec chciałby mieć tatusia
który mieszkałby w domu
zawarliśmy z synkiem pakt
że kiedy jakiś tatuś zamieszka
w domu
będziemy go lubić
będziemy lubić takiego tatusia
który będzie spełniał
wszystkie warunki (…)

Tadeusz Różewicz