Tadeusz Różewicz - Z ust do ust

Adler Jankiel

ideja

ma język

piękny i pokrętny

jak wąż

w raju

z ust filozofa

wychodzi czysta

daleka

od rzeczywistości

jak dusza od ciała

wtedy bierze ją

na język

polityk kapłan

działacz

przeżuwa

i wypluwa na głowy

obywateli

z ust polityka

wyjmuje ideję

dziennikarz

przyprawia śliną

arogancją

prowokacją

i wydala przez środki

masowego przekazu

ideja rośnie w ustach

ideja sięga bruku

wychodzi na ulicę

zatacza się

jak pijana prostytutka

na prawo i na lewo

ideja przechodzi

z rąk do rąk

na oczach

oniemiałego świata

zamienia się

w narzędzie zbrodni

a co robi filozof

on milczy i odchodzi

nie oglądając się

za siebie

jakby nie słyszał słów:

Nie to, co wchodzi do ust,

czyni człowieka nieczystym,

ale to, co z ust wychodzi,

to go czyni nieczystym...

Konstanty Ildefons Gałczyński - La danse des Polonais

Matkom Polkom

Gdy pani, żując pomarańczę,

Zada pytanie, czy ja tańczę

I czy z Nią tańczyć chcę,

Odpowiem wtedy: - Cóż za topa!

Jeden zna taniec moja stopa,

"Une danse des Polonais".

Ach, to jest taniec wszak prapolski,

tak stary, jak Skład Apostolski,

starszy niż Totentanz,

bowiem od lat Pierwszego Mieszka

po Serafinowicza Leszka

powtarza się jak trans.

Magicznie usypianych figur,

depcących brzeg polskiego Stygu

ponurą "polką" swą...

"Naród idiotów!!!" Ktoś go nazwał.

Zdanie podzielam, bo ta nazwa

tak słuszna jest au fond!

Dlatego bliżej, piękne panie,

opiszę Wam ten polski taniec,

cette danse des Polonais:

Więc najprzód dzielą się na grupki:

tutaj tuwimy, tam kadłubki,

tu nacje te, tu te;

potem dyskusje są zażarte,

jakie być mają w tańcu partie,

kto w prawo, kto à gauche;

i każdy "swoje" chce do tańca;

tamci Rodalu, ci Różańca,

inni śmiertelnych nosz.

Bo Szopenowe śnią akordy,

najchętniej biorą się za mordy

ci, którzy polską Styks

obsiedli z wieka i wciąż na niej

pląsając w śnie, opanowani

jakąś ideą fiks.

Skończyłem wykład. Tak się tańczy

ten polski taniec obłąkańczy,

cette danse des Polonais:

Ach, drugi taki kraj ukażcie!...

ja bym tam wszystkich zamknął... w baszcie...

czy nie mam racji? hę?

1930

Julia Hartwig - KRZYK SAMOTNOŚCI

Krzyczy o niej każda fala

choć nadpływa w tłumie innych fal

krzyczy o niej każdy napotkany ptak

choć odlatuje w licznej gromadzie

krzyczy o niej wiatr

choć ociera się o trawy i drzewa

milczy o niej tylko człowiek

milczy o niej tylko kamień

Julia Hartwig - PO PROSTU

Na wszystko przyjdzie pora
Ale nie przyjdzie czas wskrzeszenia pierwszych nadziei
i pierwszych miłości

ani utrwalenia w słowach tego co przebiega ci przez głowę jak wiatr
i bywa przeczuciem jakiejś ważnej prawdy
lecz umyka tak szybko jakoby swawoliło

Przychodzi jednak nieodwołalnie pora
kiedy po kolei tracić zaczynasz 
wszystko co kochałeś
i wszystkich którzy odchodząc stąd

nie wyjawiają ci czy odchodzą zawiedzeni

Przychodzi ten czas
a ty przyjmujesz go bez wstydu i pokory


ot tak po prostu 

ks. prof. Józef Tischner - MYŚLI WYSZUKANE

Chrześcijaństwu w Polsce nie grozi dziś ani laicyzm, ani ateizm (przynajmniej na razie), ale parodia religii.


W moim życiu filozoficzno-kapłańskim nie spotkałem kogoś, kto stracił wiarę po przeczytaniu Marksa, Lenina, Nietzschego, natomiast na kopy można liczyć tych, którzy ją stracili po spotkaniu z własnym proboszczem. Jest to bardzo przykre zjawisko, kiedy lekarz zaraża chorego.


Pobożność jest niezwykle ważna, ale rozumu nie zastąpi. Jak ktoś jest głupi i jak chce być głupi, nie powinien do tego używać religii, nie powinien religią swojej głupoty zasłaniać.


Ani katolik, ani Polak, ani nikt inny, nie mogą mieć w państwie większych praw, niż ma człowiek.


Niebo nie przychodzi znikąd. Coś z nieba mamy w sobie. Coś z niego przekazujemy innym.
Człowiek dla drugiego człowieka może być częścią nieba. Niestety, także może być częścią piekła.


Wiara jest w gruncie rzeczy smutną koniecznością.
Gdybyśmy mogli mieć wiedzę, nie potrzebowalibyśmy mieć wiary. Rzecz w tym, że nie możemy mieć wiedzy.
Są rzeczy, które przerastają możliwości ludzkiego rozumu. Jest światło, które oślepia. Tak jest z Bogiem.

Anna German - ZA GROSIKI MARZEŃ

Zakochani nad miastem – Marc Chagall

Kiedy jeszcze byłam małą

Babcia mi opowiadała

O kramiku cudnych zdarzeń

W którym się kupuje za grosiki marzeń

W tym kramiku dniem i nocą

Jakieś światła wciąż migocą

To miraże pięknych zdarzeń

Które można przeżyć za grosiki marzeń

Jeśli człowiek bardzo pragnie

Może bez tajemnych zaklęć

Stać się ptakiem w biały dzień

I na jawie przeżyć sen.

Może... morza rozkołysać

Wiatrem na nich wiersze pisać

I do wysp dalekich płynąć,

By latarni światłem płonąć.

Może wszystkie słońca blaski

Przekuć w proste wiejskie dzwony,

żeby głos ich się rozchodził

w wszystkie cztery świata strony.

Wierze, babciu, twoim słowom

Wiem, że gdzieś tam kramik stoi

Lecz przechodnie go mijają

Pogubili bowiem swe grosiki marzeń.

                                  Anna German:

Andrzej Sikorowski - Będzie lżej

Pierre Ountin /1840 – 1899/

Śpiewanie piosenek o wiośnie

naprawdę głęboki ma sens

gdy wszystko dokoła nam rośnie

i panny zerkają spod rzęs

Nad małą biedronką gdzieś w parku

z miłością pochyla się brzdąc

i randki się kroją kucharkom

i dziwne myśli ma ksiądz

Staruszkom znów marzą się tańce

i pałki zakwitły policji

senator się kocha w posłance

choć ona jest w opozycji

Do pracy namawiać nie trzeba

i gębę przyjazną ma wróg

berety nam lecą do nieba

i jakby maleje nam dług

Na wiosnę pęcznieją kolory

do łóżka się idzie jak w dym

nie grożą nam żadne wybory

i dobrze bo nie ma już w kim

Więc razem zaśpiewać o wiośnie

mój drogi rodaku dziś chciej

przez chwilę nam będzie radośniej

przez chwilę będzie nam lżej

Dziś 27 stycznia przypada 74. rocznica wyzwolenia Auschwitz.

IRIT AMIEL "EGZAMIN Z ZAGŁADY"

IRIJ AMIEL - poetka i tłumaczka. Urodzona w 1931 r. w Częstochowie. Wojnę przeżyła na aryjskich papierach w Polsce. Mieszka w Palestynie od 1947 roku. Odbyła studia z zakresu filologii, historii i historii literatury. Tłumaczy z i na kilka języków. W roku 1994 ukazał się w Tel-Awiwie jej zbiorek wierszy hebrajskich.

l l

Egzamin z Zagłady

Jesteśmy już nieliczni i ostatni.

Wiek nie zaciera świadomości,

a po nas zapadnie wielkie milczenie.

I moja wnuczka mówi - mam egzamin z Zagłady -

Nasze życia, nasze nocne zmory,

Nasze codzienne grozy staną się datami.

A młody adwokat mówi - Oni są już starzy

nie można polegać na ich pamięci.

Jesteśmy już nieliczni i ostatni.

Powoli odchodzimy i znikamy

zabierając ze sobą na dno

nasze milczenie, nasz krzyk.

Jesteśmy już nieliczni i ostatni,

i pozostała nam już tylko garstka dni

na świadectwo, na grozę i na gorzkie

porachunki z człowiekiem i z Bogiem

Edward STACHURA - Człowiek człowiekowi

Człowiek człowiekowi wilkiem
Człowiek człowiekowi strykiem
Lecz ty się nie daj zgnębić
Lecz ty się nie daj spętlić

Człowiek człowiekowi szpada
Człowiek człowiekowi zdrada
Lecz ty się nie daj zgładzić
Lecz ty się nie daj zdradzić

Człowiek człowiekowi puma
Człowiek człowiekowi dżuma
Lecz ty się nie daj pumie
Lecz ty się nie daj dżumie

Człowiek człowiekowi łomem
Człowiek człowiekowi gromem
Lecz ty się nie daj zgłuszyć
Lecz ty się nie daj skruszyć

Człowiek człowiekowi wilkiem
Lecz ty się nie daj zwilczyć
Człowiek człowiekowi bliźnim
Z bliźnim się możesz zabliźnić

Barbara Skurzyńska - CZŁOWIEK CZŁOWIEKOWI

Ventzislav

Piriankov

           

Człowiek człowiekowi

Podaje rękę

Przekazuje znak pokoju

Pomaga wydobyć się z dołu

Ukazuje sens

Przeprowadza przez ulicę

Dodaje otuchy

Uczy mieć nadzieję

Chroni przed rozpaczą

Nie pozwala zwątpić

Wspiera w niemożnościach

Zaraża radością

Ociera łzy i pot

Podaje szklankę wody

Dzieli się chlebem

Podpowiada dokąd i którędy

Podnosi z upadku

Zachęca do działania

Pomaga uwierzyć

Niestety również

Człowiek człowieka

Zabija

Nienawidzi

Niszczy

Okłamuje

Okrada

Opluwa

Obrzuca błotem

Podkopuje

Niesłusznie oskarża

          

        DLACZEGO ? 

                                    

                                                                       BS

Dora Gabe - ROZTERKA

mal. Jarosław Jaśnikowski  

Otwarta tarcza zegara
patrzy na mnie dwunastoma
podkrążonymi oczami
jak na winowajczynię.
Czy to ja chciałam,
by świat ten zwariował?

Co mam robić?

Otulić kokonem
i jak jedwabnik
nić miękką i delikatną
snuć by
świat ten poskromić?

Czy też dłoń
w pięść żelazną zacisnąć?

A jeżeli delikatność
na nic się nie zda,
a ręka moja
nie pomocna,
co mam robić?

Maria Pawlikowska-Jasnorzewska - BABCIA

Teresa Carreno

Za lat pięćdziesiąt siądzie przy fortepianie

(będzie miała wówczas wiosen siedemdziesiąt cztery)

babcia, co nosiła jumpery

i przeżyła wielką wojnę nudną niesłychanie.

Babcia, za której czasów jeździły tramwaje,

samolot pierwszych kroków uczył się po niebie,

a ludzie przez telefon mówili do siebie,

nie widząc się nawzajem.

Babcia pamiętająca Krakusa i Wandę,

a w każdym razie Piłsudskiego i Focha,

która się upajała jazz-bandem

i odbierała listy od listonosza,

której młodość zeszła marnie, bez kikimobilu,

biofonu, wirocyklu i astrodaktylu,

wpatrzona w film swój zblakły z uśmiechem tęsknoty,

zagra na fortepianie staroświeckie fokstroty.

Jan Twardowski - Ile razy

Milczenie podczas rozmowy

milczenie w liście
milczenie w książce telefonicznej
bo numer tylko został


milczenie w milczeniu
milczenie bo wielkie szczęście
milczenie bo miłość przyszła
a serce w klinice


milczenie bo dom rodzinny przypomniał
a spadła tylko mordka śniegu
milczenie po milczeniu


milczenie przed cenzurą
milczenie bo pies zawył jak przed wojną

ile to razy
nawet nie wierząc
spotykamy się w innym świecie

Ernest Bryll - Miłości mojej mówię do widzenia

Miłości mojej mówię do widzenia

Już zawiadowca dał odjazdu znak
Już peron pusty na co czekać nie mam
Na jaki adres będę listy słał...

Miłości mojej mówię do widzenia
Napiszę kiedyś długi list
jak to umiałem czekać bez wytchnienia
i pod oknem Twym długo być...

Daleko pociąg błysnął latarenką
Jakby gwiazdeczka zajaśniała w mgle
Na tym peronie tak samotnie ciężko
Więc do widzenia – czy spotkamy się...

Miłości mojej mówię powodzenia
Do domu wracam, bo i gdzie
Napiszę albo nie jak dalej żyje się
Ty przecież wszystko już wiesz...

Mnie to czekanie wcale się nie dłuży
Codziennie będę na tej stacji stał
Może powróci kiedyś z tej podróży
Może się znudzi jej daleki świat

Miłości mojej mówię do widzenia
Kiedy powrócisz znajdziesz mnie
Może napiszesz mi, że czasem tęskno Ci
i, że pamiętasz wciąż mnie....

Zbigniew Herbert - Zwierciadło wędruje po gościńcu

Firdevsi Feyzullah (1963

Mówią -

że sztuka jest zwierciadłem

które przechadza się po gościńcu

odbija wiernie realność

to niesamowite dwunożne lustro (…)

czasem sztuka odbija miraże

zorzę polarną

ekstazy nawiedzonych

uczty bogów

otchłanie

zmaga się także z historią

ze zmiennym powodzeniem

stara się ją oswoić

nadać ludzki sens

stąd balety

orkiestry

obrazy jak żywe

powieści różnorakie

wiersze (…)

sztuka stara się uszlachetnić

podnieść na wyższy poziom

wyśpiewać odtańczyć zagadać

zetlałą materię ludzką

zrudziałe cierpienie